Weer thuis en de puku

Na een lange en vermoeiende reis zijn we zondag 9 juni weer veilig thuisgekomen. Het was een onvergetelijke reis. Afrika is zo anders! Als je echt in gesprek komt, dan ontdek je dat er op een bepaalde manier juist heel weinig verschillen zijn. Maar de uitdagingen waar de Zambianen voor staan zijn wel veel groter dan die van ons. We hebben een enorm respect gekregen voor de Zambianen die hard werken voor hun familie en gemeenschap. Natuurlijk zijn er ook in Zambia mensen die hun leven verknallen, alcohol is daar een groot probleem. Maar dat soort mensen heb je ook in Nederland. Het is fijn om te zien dat de projecten die we ondersteunen echt bijdragen aan betere levensomstandigheden van de mensen. Maar dat niet alleen, hun eigenwaarde en vermogen om hun problemen aan te pakken (empowerment) wordt erdoor gestimuleerd. Dat is misschien nog wel waardevoller. Hun warmte, vrolijkheid en voorkomendheid is iets wat we erg zullen missen. We hebben nog veel meer verhalen te vertellen. De verhalen over onze projecten die we bezocht hebben willen we met jullie delen met het zomerproject in de kerk. Wat we met de andere verhalen doen weten we nog niet. Maar met deze blog stoppen we. De blog werkt te moeizaam. Ook in Nederland hadden veel mensen problemen met inloggen en registreren. Vooral het foto’s uploaden ging te moeizaam. We willen iedereen bedanken die meegeleefd heeft met onze reis. Als je zo ver weg zit is een berichtje uit Nederland dat aankomt heel bijzonder. Natuurlijk willen we speciaal ook Hermen en Johanneke Kroesbergen bedanken die ons zo gastvrij ontvangen hebben.

Tot slot, op verzoek, een verhaal over de safari.

(Een kleine waarschuwing; volgens de kijkwijzer is dit voor 16+)

 Woensdag 29 mei, De Puku

 Om kwart voor zes staat de zon als een rode vuurbal boven de horizon. Een prachtig licht schijnt over de traag kronkelende rivier de Luangua. De krekels tjirpen en de nijlpaarden knorren tevreden. Verder is het stil en vredig. Het uitzicht is zo prachtig! Dan zakt de zon in de horizon. Binnen een kwartier is het donker. De maan is nog niet opgekomen. Het enige licht komt van de sterren. Er is geen gloed van een stad. Er zijn geen straatlantaren, het is nacht in Afrika…

In de donkere nacht horen we het geluid van de dieren. Verder is er niets. We stappen weer in de safari jeep. Onze wereld is niet groter dan het schijnsel van de lampen van de auto en de spotlight. Het hulpje van de gids schijnt met een enorme lamp over de savanne. Anderhalf uur rijden we rond op zoek naar nachtdieren. De lamp zwaait voortdurend rond en staat niet stil. Ineens zien we in het schijnsel drie giraffen en een vrouwtjes puku naast een bosje. Een puku is een soort antilope, bruin en stevig gebouwd. Dan spot de lamp een hyena. De hyena loopt met de hangende kop en afzakkende rug in de richting van de auto. De spotlight volgt de hyena. We kunnen de vlekken op zijn vacht goed zien. De brede gespierde nek en krachtige kaken zijn in verhouding te groot voor zijn lijf. Een hyena is vrij klein, als een gemiddelde hond, maar heeft iets vals en naars in zijn uiterlijk. De gids vertelt dat hyena’s in Zambia aaseters zijn die solitair leven. Met hun enorme kaken eten ze als enige ook botten. Daardoor is hun poep wit van kleur. Terwijl de gids vertelt loopt de hyena rustig vlak langs de jeep om het bosje heen. Hij loopt recht op de puku af. We verwachten allemaal dat deze weg zal rennen, maar dat gebeurt niet. De puku staat helemaal niet op te letten! Dan springt de hyena met een grote sprong richting de puku. De puku maakt een paar sprongetjes en huppelt weg. Blijkbaar is zij nog niet erg onder de indruk. De hyena heeft zijn kans geroken en rent op de puku af die nu pas begint te rennen. In een oogwenk rennen de beide dieren om het bosje heen. Wat gaat dat hard zeg! De puku is gelukkig sneller. De puku maakt een slalom en ontkomt… Maar dan maakt de puku een bocht naar rechts  en de hyena snijdt de bocht af. Hij werpt zich op de puku. Die valt tegen de grond terwijl de hyena haar buik open scheurt. De schreeuw van de puku gaat door merg en been. De hyena eet de antilope op terwijl die nog leeft! Duidelijk zien we haar ranke kopje omhoog steken. Zij brult het uit terwijl de hyena haar darmen uit haar buik trekt en opeet. De aanblik is afgrijselijk. Als verstijft zitten wij in de jeep. De gids is helemaal opgewonden, dit heeft hij nog nooit gezien, of gehoord. Het duurt vreselijk lang voordat het hoofd van de puku neervalt en zij sterft.

Hoe lang dit in werkelijkheid duurde is moeilijk te zeggen. Dit zijn de momenten waarop de tijd stil staat. Net als mijn hart dat ineenkromp van medelijden voor de zielige puku.

Afrika is niet voor watjes.

Herman, Marjan(foto’s)en Ineke (tekst)

 

 

 

Mijn locatie .

The Good News Club

Blog 13, 7 juni

The Good News club is een clubje op de campus van de theologische universiteit voor kinderen van de studenten. Een deel van de studenten is namelijk al wat ouder en getrouwd. De meeste kinderen zijn tussen de 4 en 6 jaar oud en een enkeling 10 jaar oud. De club begint om 4 uur. Dat wil zeggen om 4 uur wordt er een bel geluid in het hoofdgebouw. Dan komen er uit verschillende hoeken kinderen aangerend en vormt zich een groepje spelende kinderen. De meisjes hebben van die schattige vlechtjes met kraaltjes. Ze rennen wat rond. Een jongetje maakt behendig een radslag op één hand. Sommige lopen op blote voetjes, en dagen elkaar uit om hun blote voet in een termietengat te steken.

Dan komt Abraham een van de tweedejaars studenten. We hebben hem de dag ervoor ontmoet in de klas van Hermen en Johanneke. Als de kinderen Abraham zien rennen ze allemaal op hem af roepen “leraar” en slaan hun armpjes om hem heen. Abraham staat binnen de kortste keren met een hele kluwen kinderen aan zijn benen breeduit te lachen. Midden in die kluwen begroet hij ook ieder kind persoonlijk. Hij is duidelijk erg geliefd. Een klein jongetje die in zijn blote buik loopt waardoor je zijn uitpuilende navel goed kan zien, wordt terug gestuurd. Even later komt hij terug met een met t-shirtje aan terug. Hij holt hard om weer bij de groep te komen, wat heel grappig gezicht is want zijn broekje is te wijd. Om te voorkomen dat die van zijn smalle billetjes afzakt moet hij wijdbeens hollen en af en toe z’n broek ophijsen. Abraham zegt iets in het Chinyanja , en alle kindertjes hollen weg voor een wedstrijdje hardlopen, een van de meisjes trekt snel haar schoenen uit want dan kan ze sneller lopen. Als wij op ons gemakje naar de bibliotheek lopen staan de kindertjes in de rij voor een trappetje netjes te wachten, de kleinste voorop. Abraham legt uit dat we even moeten wachten totdat er ruimte is gemaakt in de bibliotheek. Even later komen er twee eerstejaars studenten met hun woordenboeken hebreeuws onder hun arm al mopperend naar buiten. Wij vragen of het niet onlogisch is om een kinderclubje te houden in de bibliotheek, waar een bordje “stilte” hangt. Abraham vindt van niet want ze weten van te voren, vrijdagmiddag om 4 uur is er kinderclub. Wij gaan alvast naar binnen. De kinderen komen binnen. Abraham voorop met de jongste aan de hand. De rest loopt erachter met de handen op de schouders van het kind dat voor hun loopt. De kinderen gaan op de stoelen zitten, twee kleintjes passen makkelijk op een grote stoel. Ze beginnen een lied te zingen. Het oudste jongetje van ongeveer 8 jaar is voorzanger. Het gaat niet zo best want de kleintjes volgen niet echt in de maat. Daarna bidt een van de meisjes het Onze vader in het engels; het lukt haar heel aardig. Als beloning zingen de andere kinderen een versje voor haar. Dan zingen ze een liedje wat hier erg bekend is, dat gaat duidelijk stukken beter. Johanneke legt uit wat we komen doen. Wat door Abraham vertaald wordt in het Chinyanja. Hij praat heel leuk met een wisselende mimiek en stem, echt een geboren onderwijzer. Eerst laten we het filmpje zien dat Johanneke van deze kinderen gemaakt heeft. (Dat filmpje heeft ze speciaal gemaakt voor Shai, het kinderkoor van de kerk van Vianen, omdat Shai een benefietconcert voor Zambia ging geven) De kinderen kijken aandachtig. Ze hebben nog nooit zichzelf en hun vriendjes op film gezien. Met grote donkere ogen staren ze naar het scherm. Daarna laten we het filmpje van Shai zien (Dit filmpje heeft dezelfde opzet als het vorige en dit hebben we gemaakt voor de kinderen in Zambia.) De donkere ogen zijn nu nog groter. Ze vinden het leuk maar zijn ook erg onder de indruk. We vertellen dat de kinderen van Shai een benefietconcert hebben gegeven voor Zambia en de Justo Male universiteit. Abraham vertaalt dat heel leuk naar hun niveau en vertelt dat daar koekjes voor de kinderen van gekocht zijn. We vertrekken weer en worden vrolijk uitgezwaaid door de kinderen.

Boodschappen doen in Manda Hill Mall

Blog 12, 25 mei

Vroeger dacht ik dat in Afrika iedereen arm was. De blanke mensen natuurlijk niet maar alle zwarte mensen wel. Na een bezoek aan de Manda Hill Mall weten we wel beter: je hebt hier ook rijke mensen, alleen zijn hier de verschillen tussen rijk en arm zo groot. De Manda Hill is een groot winkelcentrum (Mall). Het is luxer dan City Plaza. Op de afslag naar het winkelcentrum verdringen grote glanzende 4-wheel drive’s elkaar om de oprit van het parkeerdek op te komen. Nu is het hebben van een krachtige 4-wheel drive hier geen overbodige luxe maar dit zijn wel heel veel auto’s die niet alleen sterk maar ook erg duur en glanzend schoon zijn: rijdende status symbolen. Het winkelcentrum heeft ruime aantrekkelijk verlichte en glanzende gangen. Er zijn natuurlijk veel modieuze kledingzaken. De etalages zien er net zo uit als thuis, alleen de kleur van de paspoppen is anders. De kleurige bloesjes en strakke jeans zijn naar westerse maatstaven redelijk schappelijk geprijsd. De fast food ketens ontbreken natuurlijk ook niet. Er is een Wimpy, gelukkig zijn Mac Donald en Ikea nog niet neergestreken in Zambia maar er is wel een  KFC Kentuky Fright Chicken. De juwelier doet niet onder voor onze juwelier in Vianen. (Al moet ik zeggen dat ik daar niet echt veel verstand van heb.) De apotheek is tevens drogist en verkoopt looprekjes en zowaar ook een rollator. Overigens lijken looprekjes ons hier veel praktischer. Daarnaast staan grote potten met proteïne om indrukwekkende bodybuilders spieren mee te kweken.

In de centrale hal zijn roltrappen met glazen zijwanden en een glazen lift. Er staan twee race auto’s opgesteld met een bewaker ernaast. Jonge mannen en kleine jongetjes vergapen zich aan de rode en zwarte sportwagens. We vragen ons af waarom iemand in vredesnaam hier een sportwagen wil hebben. Er zijn namelijk geen wegen waar je lekker op kan scheuren. Hermen is van mening dat je zulke wegen ook niet nodig hebt als het je doel is om indruk te maken. Langs de etalages lopen rijk geklede zwarte vrouwen. Groepjes jonge trendy geklede meiden lopen giechelend te flaneren, handtassen en mobiels bij de hand. Daar tussendoor loopt een zwart geklede vrouw met een burka. De supermarkt is van het soort dat je in Frankrijk vaak ziet. Groot, heel groot. Het is leuk om te kijken welke groenten we herkennen. Tot onze verbazing spotten we zowaar boerenkool!! Je kunt er niet alleen levensmiddelen krijgen maar ook huishoudelijke artikelen en nog veel meer. Bij de kassa wordt alles in kleine plastic tasjes gedaan, veel plastic tasjes. Milieu is hier een onbekend begrip. We lopen met ons volgeladen karretje naar de lift. Maar die is kapot. Waarom vind ik dat nu weer typisch Zambiaans? Bij ons in Nederland gaat er ook wel eens iets kapot. Alleen hier wat vaker en het duurt altijd erg lang voordat het weer gerepareerd is. Hoe dat komt? Allereerst is het hier in de droge tijd erg stoffig. Veel apparatuur kan daar niet zo goed tegen. Waar het ook vaak mee te maken heeft is het gebrekkige opleidingsniveau van de mensen die met de apparatuur moeten werken. En veel dingen zijn vaak lastig te verkrijgen. Vooral de complexere dingen moeten hier ingevoerd worden. En al die ingevoerde dingen moeten over één weg aangevoerd worden. Dat betekent dat een vrachtauto vanuit Zuid-Afrika een lange stoffige reis moet maken over een weg vol met gaten door Zimbabwe en het zuiden van Zambia.

 

De Victoria Falls deel 1

Victoria Falls (deel 1)

Blog 11, 4 juni

Vanaf Lusaka is het acht uur rijden naar de Victoria Falls. Een hele zit in de hitte maar dat wordt wel beloond. Op het moment dat we oog in oog staan met de Falls, zijn we helemaal overdonderd. Wow!!!!!! wat een schouwspel, wat heeft dat water een kracht! Het water valt hier donderend 100 meter naar beneden in een diepe kloof. Het is echt geweldig. Achter ons staan Hermen en Johanneke geamuseerd te kijken. Als wij drieën van de eerste schok bekomen zijn, zeggen ze: “Dit is pas het beginnetje, we moeten die kant op”. We lopen een pad af. Af en toe komen er spetters water op onze kleren maar onder de bomen zijn we redelijk droog. 20 Meter verderop zien we de waterval pas echt. Het is echt overdonderend. De Zambezie is een brede rivier die een paar kilometer stroomopwaarts nog traag en breed door het vlakke land stroomt. Hoe dichter de rivier bij de Falls komt, hoe breder de rivier en hoe wilder het water. Bij the point of no return dondert het water met een enorme kracht over de rand in een diepe kloof. Deze kloof is in miljoenen jaren tijd uitgesleten in het rotsplateau waarop wij staan. De waterval is 1708 meter breed, en nergens kan je hem helemaal overzien. Na de waterval zig-zagt de kloof met de woest stromende rivier zich nog een aantal kilometers door het land om dan uit te komen in een enorm meer. Achter de waterval is er dus een heel stelsel van kloven en plateauruggen. Het water valt zo hard dat het honderden meters hoog opspat. Deze nevel is van kilometers afstand al te zien. Het water komt vervolgens als fijne motregen weer naar beneden. De bodem van de kloof is niet te zien, wat je ziet is alleen een dikke witte nevel. Het pad over de voorste plateaurug daalt af en buigt richting de Falls. De miezer gaat over in regen. We hebben poncho’s aangetrokken. Langs de rand van het pad staan er lage paaltjes en daarachter is de duizelingwekkend steile rotskloof. We komen bij een kleine brug die schuin omhoog loopt. Het lopen op de brug is lastig want het dek is glad van de algen en het water. Hier zijn de regenponcho’s niet afdoende, onmiddellijk is mijn broek doorweekt. Het water komt van alle kanten, als een enorme stortbui klettert het op ons neer. Het water slaat door mijn broek heen, loopt langs m’n benen mijn sokken en waterdichte bergschoenen in. Met twee zwembadjes aan mijn voeten loop ik verder. Aan de kant van de waterval is er alleen witte nevel en water. De Falls ruisen oorverdovend. De mist is hier zo dicht dat de overkant van de kloof niet te zien is (ca 100 meter). Aan de andere kant kijken we in de tweede kloof. Het uitzicht is adembenemend. Bovenaan, op de hoogte van het plateau zijn de bomen en stuiken typisch Zambiaans dor en kaal. Daaronder is een loodrechte roodbruine rotswand. Onder in het dal is het weelderig groen. Onder ons, in de tweede kloof wordt het licht gebroken en vormt een heldere regenboog. Als ik over de brug ben, meldt Hermen dat hij het wel eens veel erger meegemaakt heeft, net na het einde van de regentijd. Momenteel stroomt ongeveer ¾ van de maximale hoeveelheid water van de Falls en in de droge tijd kan je lopen langs de bovenrand van de waterval.  Daar kunnen wij ons nu niets bij voorstellen.

Het pad loopt verder over de eerste plateau rug. Hier is het altijd vochtig en heeft zich een regenwoud vegetatie ontwikkeld. Alle bomen en planten zijn groen. Hier komen soorten voor die ik nog nooit gezien heb. Ook de geluiden zijn anders. Neushoornvogels laten zich nadrukkelijk horen. Dan komen we aan het eind van de bergrug. Aan de overkant is Zimbabwe. Alleen is Zimbabwe niet te zien door de witte nevel. Ik beeld me in hoe verrast Livingstone was toen hij de Falls als eerste blanke bereikte. De Falls ontdekken dat deed hij niet. Dat heeft de plaatselijk bevolking natuurlijk gedaan. Zij noemde haar de Donderende Rook.